ไขมันเป็นสารประเภทหนึ่งที่ไม่ละลายน้ำ ไขมันที่อยู่ในร่างกายคนเรามีอยู่หลายชนิดด้วยกัน แต่ละชนิดต่างก็ทำหน้าที่ต่างกันไป ไขมันในเลือดที่เรารู้จักกันดี ได้แก่ คอเลสเตอรอล (cholesterol) และ ไตรกลีเซอไรด์ (triglyceride) คอเลสเตอรอลเป็นส่วนประกอบของผนังเซลล์ และยังเป็นสารตั้งต้นในการสร้างฮอร์โมนบางชนิดในร่างกาย หรือมีประโยชน์ต่อร่างกายในการสังเคราะห์สารที่จำเป็น แต่สำหรับไตรกลีเซอไรด์ทำหน้าที่เป็นแหล่งเก็บสะสมพลังงานของร่างกาย และมีการสลายมาใช้ในเวลาที่ร่างกายขาดพลังงาน หรือไตรกลีเซอไรด์ มีหน้าที่หลักในการเป็นแหล่งสะสมพลังงานเท่านั้น
Table of Contents
- คอเลสเตอรอล คืออะไร?
- ไตรกลีเซอไรด์ คืออะไร?
- สาเหตุไตรกลีเซอไรด์สูง
- ไตรกลีเซอไรด์ กับคอเลสเตอรอล ต่างกันอย่างไร?
- ความเหมือนของไตรกลีเซอไรด์ และคอเลสเตอรอล
- การป้องกันไตรกลีเซอไรด์สูง
- ตรวจระดับไขมันในเลือด ที่ภูเก็ตตรวจได้ที่ไหน?
- ช่องทางการติดต่อ
คอเลสเตอรอล คืออะไร?
คอเลสเตอรอล (Cholesterol) คือ ไขมันชนิดนึงที่พบได้เฉพาะในสัตว์เท่านั้น (ไม่พบในพืช) มีลักษณะคล้ายขึ้ผึ้ง ทำหน้าที่หลายอย่างในร่างกายมนุษย์ เช่น สร้างฮอร์โมน วิตามินดี เอนไซม์ย่อยอาหาร เป็นต้น ทำให้สามารถพบไขมันชนิดนี้ทุกเซลล์ทั่วร่างกาย รวมถึงในกระแสเลือดด้วย เป็นไขมันนึงที่สำคัญและจำเป็น มีมากเกินไปก็ไม่ดี มีน้อยเกินไปก็ไม่ดี
ไตรกลีเซอไรด์ คืออะไร?
ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) คือ อนุภาคไขมันในร่างกายเป็นไขมันชนิดหนึ่งมีอนุภาคขนาดเล็ก ที่ลอยอยู่ในเลือดหลังจากถูดดูดซึมมาทางลำไส้ใหญ่ โดนปกติร่างกายสามารถสังเคราะห์กลีเซอไรด์ขึ้นได้เองจากในตับ หรืออาจจะมาจากอาหารต่างๆที่ทานเข้าไปในแต่ละวันโดยเมื่อมีการกินอาหารเข้าไปในร่างกาย เช่น เนื้อสัตว์ติดมัน น้ำมัน เนย หรืออาหารที่มีไขมันต่างๆ ซึ่งไตรกลีเซอไรด์จะถูกส่งผ่านเข้าไปในกระแสเลือด โดยอาศัยตัวช่วยอย่างไลโปโปรตีนและส่งต่อไปยังเซลล์ เมื่อเรากินอาหารที่มีไขมันเข้าไปจำนวนมาก ไขมันเหล่านี้จะเปลี่ยนเป็นไตรกลีเซอไรด์ และกลายเป็นพลังงานสำรองของร่างกาย บางส่วนถูกเก็บสะสมในตับ
เมื่อไหร่ก็ตามที่ร่างกายของเรามีไตรกลีเซอไรด์สูงเกินไป จะทำให้เกิดคราบตะกรันหรือพลัค (Plaque) ทำให้ผนังของหลอดเลือดแดงหนาและตีบตัน ซึ่งอาจนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจขาดเลือด (Heart Attack) และโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ (Peripheral Arterial Disease: PAD) รวมทั้งเพิ่มความเสี่ยงของโรคตับและโรคตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันด้วย รวมถึงโรคมะเร็งและโรคร้ายอื่นๆ ได้
สาเหตุไตรกลีเซอไรด์สูง
ปัจจัยที่ทำให้ไตรกลีเซอไรด์สูงเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งพันธุกรรม พฤติกรรมการใช้ชีวิต โรคประจำตัว และการใช้ยา เช่น
- ปัจจัยด้านพันธุกรรม เช่น ได้รับการถ่ายทอดยีนจากคนในครอบครัวที่มีประวัติไตรกลีเซอไรด์และคอเลสเตอรอลสูง หรือมีการกลายพันธุ์ของยีน ทำให้ไตรกลีเซอไรด์สูงกว่าปกติ
- การรับประทานอาหารในปริมาณมากเกินกว่าพลังงานที่ร่างกายต้องการ และการรับประทานอาหารที่มีไขมัน คาร์โบไฮเดรต และน้ำตาลสูง เช่น เนื้อสัตว์ติดมัน ไข่แดง เนย นมไขมันเต็ม ข้าวและแป้งที่ผ่านการขัดสี ลูกอม น้ำหวาน ขนมหวาน อาหารทอด และฟาสต์ฟู้ด
- การสูบบุหรี่และดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมาก ซึ่งจะกระตุ้นให้ตับผลิตไตรกลีเซอไรด์มากขึ้น
- ความเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอ
- โรคประจำตัว เช่น น้ำหนักเกิน โรคอ้วน ความดันโลหิตสูง โรคเบาหวานที่ไม่ได้ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด โรคตับ โรคไต ภาวะขาดไทรอยด์ การตั้งครรภ์ และการเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน
- ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาเบต้าบล็อกเกอร์ (Beta Blocker) ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroid) ยากดภูมิคุ้มกัน ยารักษา HIV และยาฮอร์โมน เช่น เอสโตรเจน และโปรเจสติน (Progestin)
ไตรกลีเซอไรด์ กับคอเลสเตอรอล ต่างกันอย่างไร?
ไตรกลีเซอไรด์
- ไตรกลีเซอไรด์จะได้มาจากการกินอาหารเป็นหลัก หรือ 100% มาจากอาหารที่รับประทาน
- ไขมันในเลือดพื้นฐานที่ใช้ประเมินความเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด
- ทำหน้าที่เป็นพลังงานสำรองของร่างกาย หรือ เป็นไขมันที่ให้พลังงานแก่ร่างกายเพียงอย่างเดียว ไม่ได้ถูกนำไปใช้เป็นส่วนประกอบในเซลล์หรือสร้างส่วนประกอบของเซลล์ได้
- เมื่อร่างกายขาดพลังงาน ร่างกายจะนำเอาไขมันไตรกลีเซอไรด์ที่สะสมไว้ในร่างกาย ออกมาเผาผลาญใช้เป็นพลังงานได้
- ซึ่งหากเราใช้ไม่หมด ร่างกายก็จะสะสมไปเรื่อย ๆ จนเกิดภาวะน้ำหนักเกินได้
คอเลสเตอรอล
- คอเลสเตอรอลในร่างกายส่วนมากมาจากการสร้างที่ตับ หรือ20% มาจากอาหารที่รับประทาน
- ไขมันในเลือดพื้นฐานที่ใช้ประเมินความเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด
- ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างของผนังเซลล์ และยังเป็นไขมันที่ไม่มีค่าในเชิงพลังงาน
- คอเลสเตอรอล เป็นไขมันที่สร้างสเตียรอยด์ฮอร์โมนที่มีความจำเป็นสำหรับเซลล์ต่างๆ ในร่างกาย ไม่สามารถเปลี่ยนมาเป็นพลังงานได้
- คอเลสเตอรอลนั้นถูกสร้างมาเพื่อใช้เป็นส่วนประกอบของผนังเซลล์ ผลิตน้ำดีสำหรับย่อยไขมัน รวมถึงสังเคราะห์วิตามินดีและฮอร์โมนกลุ่มสเตียรอยด์ด้วย
ความเหมือนของไตรกลีเซอไรด์ และคอเลสเตอรอล
- ทั้งไตรกลีเซอไรด์และคอเลสเตอรอลล้วนมีความจำเป็นต่อร่างกายเหมือนกัน แต่ปัญหาคือ การมีไขมันทั้งสองชนิดนี้มากเกินไป จะต้องเสี่ยงกับโรคดังนี้
- โรคเบาหวาน
- โรคความดันโลหิตสูง
- โรคหลอดเลือดตีบ หรือตัน
- โรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตัน
- โรคมะเร็ง
- โรคที่มาพร้อมกับโรคหัวใจ
- โรคที่มาพร้อมกับความอ้วน
- สามารถตรวจได้ด้วยวิธีเดียวกัน คือ การตรวจวัดระดับไขมันในเลือด ซึ่งเป็นการตรวจที่ทำได้ง่ายและทุกโรงพยาบาลสามารถตรวจได้
- สามารถรักษาได้ด้วยวิธีคล้ายกัน คือ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการใช้ยา หากระดับไตรกลีเซอไรด์ลดลง โดยทั่วไประดับคอเลสเตอรอลมักลดลงตามไปด้วย
การป้องกันไตรกลีเซอไรด์สูง
ไตรกลีเซอไรด์สูงสามารถป้องกันได้โดยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหาร และพฤติกรรมการใช้ชีวิตบางส่วนตามคำแนะนำ ดังนี้
- หมั่นออกกำลังกายเป็นประจำสม่ำเสมอ หรืออย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน สัปดาห์ละ 4 วัน เพื่อลดน้ำหนัก พยายามควบคุมน้ำหนักตัว การออกกำลังกายยังช่วยกระตุ้นให้เกิดการเผาผลาญไขมันส่งผลให้มีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรงห่างไกลจากโรคร้าย
- ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
- หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง เนื้อสัตว์ติดมัน เนื้อสัตว์แปรรูป ของทอด หันมารับประทานผักหรือผลไม้แทน ทานอาหารที่มีกากใยและไฟเบอร์สูง
- อาหารแปรรูปแช่แข็ง ผลิตภัณฑ์จากนมไขมันสูง ขนมขบเคี้ยว หรืออาหารที่มีส่วนประกอบของไขมันทรานส์ เป็นต้น โดยให้รับประทานอาหารไขมันดีในปริมาณที่พอเหมาะแทน
- เลือกทานอาหารที่มีไขมันดี อย่างกรดไขมันโอเมก้า 3 เช่น ปลาแซลมอน ทูน่า ซาร์ดีน เป็นต้น
- หลีกเลี่ยงการทานแป้งในปริมาณมากหรืออาหารที่มีน้ำตาล มีไขมันทรานซ์สูง
- ลดการบริโภคอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง
- งดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่
- ตรวจเลือดเพื่อตรวจระดับไตรกลีเซอไรด์อยู่เสมอหรือตามที่แพทย์แนะนำ
ตรวจระดับไขมันในเลือด ที่ภูเก็ตตรวจได้ที่ไหน?
ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก ให้บริการที่ใกล้ชิด ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทาง พร้อมทั้งทีมงานที่มีความชำนาญ พร้อมให้คำปรึกษาและ การรักษา โดยคุณสามารถเข้ารับบริการได้ทั้ง walk-in หรือนัดหมายล่วงหน้า เพื่อความสะดวกรวดเร็วในการเข้ารับบริการ
ช่องทางการติดต่อ
สาขาลากูน่า
- ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาลากูน่า ตั้งอยู่ที่ 58/1 ตำบลเชิงทะเล อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต 83100
- เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 09.00 – 22.00 น.
- สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
- เบอร์โทรติดต่อ 096 236 2449
- แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/SXaeLrSU9Lx47YPH6
- จองคิวตรวจออนไลน์ https://pmclaguna.youcanbook.me
สาขาในเมือง
- ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาเมืองภูเก็ต ตั้งอยู่ที่ 41/7-41/8 ตำบลตลาดเหนือ อำเภอเมืองภูเก็ต จ.ภูเก็ต 83000
- เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 09.00 – 21.00 น.
- สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
- เบอร์โทรติดต่อ 096 228 2449
- แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/yeU9qNArGg3qdwZw9
- จองคิวตรวจออนไลน์ https://pmctown.youcanbook.me
สาขาหอนาฬิกา
- ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาหอนาฬิกา 206/8 ถ. ภูเก็ต ตำบลตลาดใหญ่ อำเภอเมืองภูเก็ต ภูเก็ต 83000
- เปิดบริการวันจันทร์–ศุกร์ 11:00–19:00 น. ปิดวันเสาร์–อาทิตย์
- สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
- เบอร์โทรติดต่อ 096 696 2449
- แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/svPvTabmmD1DHe9v9
- จองคิวตรวจออนไลน์ https://phuketmedicalclinic.youcanbook.me