เมื่อเข้าสู่ช่วงเปิดภาคเรียน เด็ก ๆ ต้องกลับไปใช้ชีวิตร่วมกับเพื่อนในห้องเรียน สนามเด็กเล่น โรงอาหาร และกิจกรรมต่าง ๆ ที่มีการสัมผัสใกล้ชิดกันมากขึ้น ทำให้เชื้อโรคสามารถแพร่กระจายได้ง่ายกว่าช่วงปิดเทอม โดยเฉพาะโรคติดต่อที่พบได้บ่อยในเด็กวัยเรียน ซึ่งมักเริ่มจากเด็กเพียงคนเดียวก่อนแพร่กระจายไปสู่เพื่อนร่วมชั้น ครู ผู้ปกครอง และสมาชิกในครอบครัว

Table of Contents

Toggle

โรคที่มักระบาดในช่วงเปิดเทอม ได้แก่ ไข้หวัด และไข้หวัดใหญ่ โรคมือ เท้า ปาก และโรคตาแดง ซึ่งล้วนเป็นโรคที่พบได้บ่อยในเด็กเล็ก และเด็กวัยเรียน แม้ว่าส่วนใหญ่จะหายได้เอง แต่บางรายอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม

เราจะพาคุณพ่อคุณแม่มาทำความรู้จักกับ 3 โรคฮิตช่วงเปิดเทอม พร้อมวิธีสังเกตอาการ การดูแลรักษา และแนวทางป้องกันที่ช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ

รู้ทัน 3 โรคพบบ่อยในเด็กช่วงเปิดเทอม พ่อแม่ควรเฝ้าระวัง

ทำไมเด็กถึงป่วยบ่อยในช่วงเปิดเทอม?

หลายครอบครัวสังเกตว่าเมื่อลูกกลับไปโรงเรียนได้เพียงไม่กี่สัปดาห์ ก็มักมีอาการไอ จาม เป็นไข้ หรือมีอาการเจ็บป่วยอื่น ๆ ตามมา สาเหตุสำคัญเกิดจาก

  • เด็กอยู่รวมกันเป็นจำนวนมากในพื้นที่ปิด
  • เด็กมักสัมผัสของเล่น อุปกรณ์การเรียน และสิ่งของร่วมกัน
  • เด็กเล็กยังไม่สามารถรักษาสุขอนามัยได้ดีพอ
  • การล้างมือไม่สม่ำเสมอ
  • การไอหรือจามโดยไม่ปิดปาก
  • ระบบภูมิคุ้มกันของเด็กยังพัฒนาไม่สมบูรณ์เท่าผู้ใหญ่

ด้วยเหตุนี้ โรงเรียนจึงกลายเป็นสถานที่ที่เชื้อโรคสามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว

ไข้หวัด และไข้หวัดใหญ่ โรคยอดฮิตที่พบได้ทุกปี

ไข้หวัด คืออะไร?

ไข้หวัด (Common Cold) เป็นโรคติดเชื้อไวรัสในระบบทางเดินหายใจส่วนบน พบได้บ่อยมากในเด็ก โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนและช่วงเปิดภาคเรียน โดยไวรัสที่เป็นสาเหตุมีหลายชนิด เช่น Rhinovirus, Coronavirus และ Adenovirus

อาการของไข้หวัด

  • น้ำมูกไหล
  • คัดจมูก
  • ไอ
  • จาม
  • เจ็บคอ
  • มีไข้ต่ำ
  • อ่อนเพลีย

โดยทั่วไปอาการจะดีขึ้นภายใน 7-10 วัน

ไข้หวัด

ไข้หวัดใหญ่ คืออะไร?

ไข้หวัดใหญ่ (Influenza) เป็นโรคติดเชื้อไวรัส Influenza ซึ่งมีความรุนแรงมากกว่าไข้หวัดธรรมดา และสามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็วในโรงเรียน

อาการของไข้หวัดใหญ่

  • ไข้สูงเฉียบพลัน
  • หนาวสั่น
  • ปวดศีรษะ
  • ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
  • ไอแห้ง
  • เจ็บคอ
  • อ่อนเพลียมาก
  • เบื่ออาหาร

ในเด็กบางรายอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสียร่วมด้วย

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง

แม้ไข้หวัดใหญ่จะดูเหมือนโรคทั่วไป แต่สามารถนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ เช่น

  • ปอดอักเสบ
  • หลอดลมอักเสบ
  • ไซนัสอักเสบ
  • หูชั้นกลางอักเสบ
  • ภาวะหายใจล้มเหลว

เด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี มีความเสี่ยงสูงกว่ากลุ่มอื่น

วิธีป้องกันไข้หวัด และไข้หวัดใหญ่

  • ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี
  • ล้างมือบ่อย ๆ
  • สวมหน้ากากเมื่อมีอาการป่วย
  • หลีกเลี่ยงการใช้ของส่วนตัวร่วมกัน
  • รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
  • พักผ่อนให้เพียงพอ

โรคมือ เท้า ปาก โรคระบาดที่พบมากในเด็กเล็ก

โรคมือ เท้า ปาก คืออะไร?

โรคมือ เท้า ปาก (Hand, Foot and Mouth Disease: HFMD) เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่พบได้บ่อยในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี

สาเหตุส่วนใหญ่มาจากเชื้อ Enterovirus โดยเฉพาะ Coxsackievirus และ Enterovirus 71 (EV71) โรคนี้สามารถแพร่เชื้อได้ง่ายมากผ่าน

  • น้ำลาย
  • น้ำมูก
  • น้ำจากตุ่มพอง
  • อุจจาระของผู้ป่วย
  • การสัมผัสสิ่งของปนเปื้อนเชื้อ

อาการของโรคมือ เท้า ปาก อาการเริ่มต้นมักคล้ายไข้หวัด

  • มีไข้
  • อ่อนเพลีย
  • เบื่ออาหาร
  • เจ็บคอ

หลังจากนั้นจะพบ

  • แผลในปาก
  • ตุ่มแดงในช่องปาก
  • ผื่นหรือตุ่มน้ำที่ฝ่ามือ
  • ผื่นหรือตุ่มน้ำที่ฝ่าเท้า
  • ผื่นบริเวณก้นหรือขา

เด็กมักรับประทานอาหารได้น้อยลงเพราะเจ็บปาก

โรคมือ เท้า ปาก

อาการอันตรายที่ต้องรีบพบแพทย์ 

แม้ส่วนใหญ่จะหายเองได้ภายใน 7-10 วัน แต่บางรายอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง โดยเฉพาะการติดเชื้อ EV71 โดยมีสัญญาณอันตราย ได้แก่

  • ซึมผิดปกติ
  • สะดุ้งบ่อย
  • ชัก
  • หายใจหอบ
  • อาเจียนมาก
  • ไม่ยอมกินอาหารหรือน้ำ

วิธีป้องกันโรคมือ เท้า ปาก

  • ล้างมือด้วยสบู่เป็นประจำ
  • ทำความสะอาดของเล่น
  • แยกเด็กป่วยออกจากเด็กคนอื่น
  • หลีกเลี่ยงการใช้ภาชนะร่วมกัน
  • งดไปโรงเรียนจนกว่าจะหายดี

โรคตาแดง โรคติดต่อที่แพร่กระจายง่ายในห้องเรียน

โรคตาแดง คืออะไร?

โรคตาแดง (Conjunctivitis) คือการอักเสบของเยื่อบุตา ซึ่งอาจเกิดจากเชื้อไวรัส แบคทีเรีย หรือสารก่อภูมิแพ้ ในช่วงเปิดเทอม การระบาดส่วนใหญ่มักเกิดจากเชื้อไวรัส

อาการของโรคตาแดง

  • ตาแดง
  • เคืองตา
  • น้ำตาไหล
  • ขี้ตามาก
  • หนังตาบวม
  • แสบตา
  • คันตา

บางรายอาจมีไข้หรือเจ็บคอร่วมด้วย

โรคตาแดง

โรคตาแดงติดต่อได้อย่างไร?

เชื้อสามารถแพร่กระจายผ่าน

  • การสัมผัสมือผู้ป่วย
  • ผ้าเช็ดหน้า
  • ผ้าเช็ดตัว
  • หมอน
  • ของเล่น
  • ลูกบิดประตู

โรคนี้จึงแพร่ระบาดได้ง่ายในโรงเรียน และศูนย์เด็กเล็ก

วิธีป้องกันโรคตาแดง

  • หลีกเลี่ยงการขยี้ตา
  • ล้างมือบ่อย ๆ
  • ไม่ใช้ผ้าเช็ดตัวร่วมกัน
  • ทำความสะอาดของใช้ส่วนตัว
  • งดไปโรงเรียนเมื่อมีอาการ

วิธีสังเกตอาการเบื้องต้นว่าลูกอาจป่วย

คุณพ่อคุณแม่ควรเฝ้าระวังหากพบว่าลูกมีอาการดังต่อไปนี้

  • มีไข้
  • ไอหรือจามบ่อย
  • น้ำมูกไหล
  • เบื่ออาหาร
  • ซึมผิดปกติ
  • ตาแดง
  • มีผื่นหรือตุ่มตามมือ และเท้า
  • เจ็บคอ
  • ปวดเมื่อยตัว

หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 2-3 วัน หรือมีอาการรุนแรง ควรพาเด็กเข้ารับการตรวจจากบุคลากรทางการแพทย์

เทคนิคสร้างภูมิคุ้มกันให้ลูกในช่วงเปิดเทอม

การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันช่วยลดโอกาสการติดเชื้อได้อย่างมาก

  • นอนหลับให้เพียงพอ เด็กวัยเรียนควรนอนประมาณ 9-12 ชั่วโมงต่อวัน
  • รับประทานอาหารครบ 5 หมู่ เน้นผัก ผลไม้ และโปรตีนคุณภาพดี
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ช่วยเสริมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน
  • ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ ช่วยให้ร่างกายทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  • ฉีดวัคซีนตามกำหนด วัคซีนเป็นเครื่องมือสำคัญในการลดความรุนแรงของโรคติดเชื้อ

ทำไมควรเลือกบริการที่ ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก

หากคุณกำลังมองหาคลินิกที่ให้บริการทางการแพทย์แบบครบวงจรในภูเก็ตภูเก็ต เมดิคอล คลินิกเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่ได้รับความสนใจจากทั้งชาวไทย และชาวต่างชาติ ด้วยจุดเด่นหลายด้าน ได้แก่

  • ทีมแพทย์ และบุคลากรที่มีประสบการณ์ ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก ระบุว่าคลินิกมีทีมแพทย์เฉพาะทาง และบุคลากรทางการแพทย์ที่มีประสบการณ์ พร้อมให้คำปรึกษา ตรวจวินิจฉัย และดูแลผู้ป่วยอย่างใกล้ชิดในหลากหลายด้านสุขภาพ
  • เปิดให้บริการทุกวัน เดินทางสะดวก คลินิกมีหลายสาขาในภูเก็ต และเปิดให้บริการทุกวัน รองรับทั้งผู้ที่ต้องการ Walk-in และการนัดหมายล่วงหน้า ช่วยเพิ่มความสะดวกในการเข้ารับบริการ
  • บริการทางการแพทย์ครบวงจร มีบริการตรวจรักษาโรคทั่วไป ตรวจสุขภาพประจำปี ตรวจเลือด ฉีดวัคซีน ดูแลบาดแผล เอกซเรย์ รวมถึงบริการดูแลสุขภาพสำหรับเด็ก และผู้ใหญ่ในที่เดียว
  • เครื่องมือ และเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัย คลินิกให้ความสำคัญกับการตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำ โดยใช้เครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย เพื่อช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
  • รองรับทั้งชาวไทย และชาวต่างชาติ มีทีมงานที่สามารถสื่อสารภาษาอังกฤษได้ เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยว ชาวต่างชาติ และผู้ที่อาศัยอยู่ในภูเก็ตที่ต้องการรับบริการทางการแพทย์อย่างสะดวก และรวดเร็ว
  • บริการรวดเร็ว ลดเวลารอคอย คลินิกเน้นการให้บริการที่รวดเร็ว สามารถเข้ารับการตรวจรักษาได้ทั้งแบบนัดหมาย และ Walk-in ช่วยลดระยะเวลาการรอคิวเมื่อเทียบกับสถานพยาบาลขนาดใหญ่บางแห่ง
  • ดูแลสุขภาพด้วยความใส่ใจ แนวทางการให้บริการของคลินิกมุ่งเน้นการดูแลผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง ให้คำแนะนำอย่างละเอียด และออกแบบการดูแลสุขภาพให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

อ่านบทความอื่นๆ เพิ่มเติม

ช่วงเปิดเทอมเป็นช่วงเวลาที่เด็กมีความเสี่ยงต่อการติดโรคติดต่อมากกว่าปกติ โดยเฉพาะ 3 โรคยอดฮิต ได้แก่ ไข้หวัด และไข้หวัดใหญ่ โรคมือ เท้า ปาก และโรคตาแดง ซึ่งสามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็วในโรงเรียน และภายในครอบครัว

การสังเกตอาการตั้งแต่ระยะเริ่มต้น รักษาสุขอนามัยอย่างสม่ำเสมอ ล้างมือบ่อย ๆ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ และฉีดวัคซีนตามคำแนะนำ จะช่วยลดความเสี่ยงในการเจ็บป่วย และทำให้เด็ก ๆ สามารถเรียนหนังสือได้อย่างมีความสุขตลอดภาคเรียน

ช่องทางการติดต่อ

สาขาลากูน่า

  • ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาลากูน่า ตั้งอยู่ที่ 58/1 ตำบลเชิงทะเล อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต 83100
  • เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 09.00 – 22.00 น.
  • สอบถามผ่าน Line id. @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
  • เบอร์โทรติดต่อ 096 236 2449
  • แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/SXaeLrSU9Lx47YPH6
  • จองคิวตรวจออนไลน์ https://pmclaguna.youcanbook.me

สาขาในเมือง

  • ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก สาขาเมืองภูเก็ต ตั้งอยู่ที่ 41/7-41/8  ตำบลตลาดเหนือ  อำเภอเมืองภูเก็ต  จ.ภูเก็ต 83000 
  • เปิดบริการทุกวัน จันทร์ – อาทิตย์ 09.00 – 21.00 น.
  • สอบถามผ่าน Line id.   @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
  • เบอร์โทรติดต่อ  096 228 2449
  • แผนที่คลินิก   https://maps.app.goo.gl/yeU9qNArGg3qdwZw9
  • จองคิวตรวจออนไลน์    https://pmctown.youcanbook.me

สาขาหอนาฬิกา

  • จองคิวตรวจออนไลน์  https://phuketmedicalclinic.youcanbook.me
  • ภูเก็ต เมดิคอล คลินิก  สาขาหอนาฬิกา   206/8 ถ. ภูเก็ต ตำบลตลาดใหญ่ อำเภอเมืองภูเก็ต ภูเก็ต 83000
  • เปิดบริการวันจันทร์–ศุกร์ 11:00–19:00 น. ปิดวันเสาร์–อาทิตย์
  • สอบถามผ่าน Line id.  @pmcphuket (มี @ ด้วยนะครับ)
  • เบอร์โทรติดต่อ   096 696 2449
  • แผนที่คลินิก https://maps.app.goo.gl/svPvTabmmD1DHe9v9
  • จองคิวตรวจออนไลน์  https://phuketmedicalclinic.youcanbook.me

เอกสารอ้างอิง

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Seasonal Influenza (Flu). Information on symptoms, prevention, and vaccination. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https//www.cdc.gov/flu
  • World Health Organization (WHO). Influenza (Seasonal). Facts and recommendations on seasonal influenza. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https//www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/influenza-seasonal
  • กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. โรคมือ เท้า ปาก และโรคติดต่อที่พบบ่อยในเด็ก. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https//ddc.moph.go.th
  • กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ความรู้เกี่ยวกับโรคไข้หวัดใหญ่และการป้องกันโรค. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https//ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=24
  • กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดูแลสุขภาพเด็กวัยเรียนและการป้องกันโรคติดต่อในสถานศึกษา. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https//www.anamai.moph.go.th